World Press Photo ’09 – krótki komentarz

Nagrody za najlepsze zdjęcia na świecie wykonane w 2009 roku zostały rozdane. Trzeba przyznać, poziom tegorocznego konkursu był wysoki. Obrazy przedstawiały rzeczy, które trudno sobie wyobrazić, albo sytuacje, w których normalnego człowieka być nie powinno.

Dziś chciałbym podzielić się z wami moją opinią na temat kilku zdjęć, które mnie urzekły. A także i o ujęciu, które zdobyło główną nagrodę. Subiektywnie.

Pietro Masturzo, Italy. “Kobieta na dachu jest niewielka, co może mieć przesłanie metaforyczne – jednostka i jej krzyk wobec otaczającego ją świata.” Adam Ferguson, Australia, VII Mentor Program for NYT. “Autor ujął przerażoną twarz kobiety oraz wyrachowanie na twarzach mężczyzn, którzy, wydawałoby się, zdają sobie sprawę, że jeszcze niejedną osobę będą musieli tak prowadzić, a być może i nieść.” Gareth Copley, United Kingdom, Press Association. “Fotograf z niesamowitym wyczuciem, po prostu wiedział, kiedy ma nacisnąć spust. Ujęcie człowieka w locie, w powietrzu latają jakieś elementy gry, a do tego nienaganna ostrość tworzą bardzo dynamiczny, żywy obraz.” Robert Gauthier, USA, Los Angeles Times. “Ręka baseballisty próbuje dosięgnąć piłki. Choć ledwo co wystaje z dolnego kadru, wzbudza ogromne emocje kilkudziesięciu (z pewnością kilku tysięcy, czego nie widać na tym zdjęciu, ale można się domyślać) osób.” Laura Pannack, United Kingdom, Lisa Pritchard Agency for The Guardian Weekend magazine. “Chłopak jest blady, chudy, ma zmiany na skórze, a do tego jest bardzo smutny, bez żadnej nadziei w oczach.”

Pierwsza nagroda, tytuł World Press Photo Of The Year ’09, przypadła zdjęciu, do którego osobiście mam pewne obiekcje. Włoski fotograf Pietro Masturzo uchwycił w Teheranie kobietę na dachu, która wykrzykiwała antyrządowe hasła po wyborach prezydenckich. Całe zdjęcie jest utrzymane w mrocznych kolorach, zwłaszcza im dalej od centrum zdjęcia. Ciemność łamią oświetlone okna. Trzeba przyznać, że oświetlenie całej sceny jest nietuzinkowe i nadające zdjęciu swoistego klimatu. Jednak w mojej osobistej opinii, zdjęcie jest zbyt mało wyraziste. Właściwie bez znania kontekstu, jest niemal niemożliwe odczytanie przesłania tego obrazu. Kobieta na dachu jest niewielka, co może mieć przesłanie metaforyczne – jednostka i jej krzyk wobec otaczającego ją świata. Nie zmienia to jednak faktu, że po obejrzeniu innych zdjęć z konkursu World Press Photo, nie uderzyło i nie poruszyło mnie ono aż tak mocno. Stąd też uważam, że można się kłócić o zwycięstwo. Zdecydowanie bardziej oddziałują na emocje trzy zdjęcia z kategorii Spot News, przedstawiające działania wojenne kolejno w Afganistanie, strefie Gazy i ponownie w Afganistanie. Skupię się przede wszystkim na pierwszym. WPP bardzo wysoko ceni zdjęcia o tematyce wojennej. Głównie ze względu na mocny, emocjonalny ładunek jaki za sobą niesie. Po drugie, docenia fotoreporterów, którzy działają w tych niebezpiecznych miejscach. Zdjęcie Adama Fergusona z Australii pokazuje ratunek i ewakuację ludności cywilnej po bombardowaniu Kabulu. Ferguson uchwycił w biegu dwóch mężczyzn ze służb ratunkowych bądź wojska, którzy biegną z ranną kobietą. Cały obraz jest niezwykle sugestywny. Autor ujął przerażoną twarz kobiety oraz wyrachowanie na twarzach mężczyzn, którzy, wydawałoby się, zdają sobie sprawę, że jeszcze niejedną osobę będą musieli tak prowadzić, a być może i nieść. Fotograf doskonale dobrał głębie ostrości oraz czas naświetlania. Postacie na pierwszym planie są wyraźne, ostre, a jednocześnie odzwierciedlono ich ruch. Obraz jest bardzo dynamiczny. Tło jest nieostre, rozmyte, ale bez trudu wyłapujemy w nim płomienie, zburzone budynki, gruz, co może symbolizować również życie tej jednej kobiety. Odskakując od działań wojennych, chciałbym pogratulować niezwykłego wyczucia i mistrzostwa techniki dwóm fotografom sportowym. Gareth Copley za zdjęcie przedstawiające z pozoru nudną grę brytyjską jaką jest palant. Fotograf z niesamowitym wyczuciem, po prostu wiedział, kiedy ma nacisnąć spust. Ujęcie człowieka w locie, w powietrzu latają jakieś elementy gry, a do tego nienaganna ostrość tworzą bardzo dynamiczny, żywy obraz. Autor musiał się posługiwać bardzo jasnym obiektywem, który pozwolił na taką głębie ostrości. Gareth Copley po prostu musiał wiedzieć co i gdzie jest w aparacie, żeby uzyskać bardzo krótki czas naświetlania, dzięki czemu sylwetka i paliki są bardzo ostre. Nic, tylko pogratulować. Drugim, sportowym zdjęciem, autorstwa Roberta Gauthiera z USA jest obraz przedstawiający emocje, pozytywne jak i negatywne, kibiców, sprowokowanych… Jedną rękawicą. Ręka baseballisty próbuje dosięgnąć piłki. Choć ledwo co wystaje z dolnego kadru, wzbudza ogromne emocje kilkudziesięciu (z pewnością kilku tysięcy, czego nie widać na tym zdjęciu, ale można się domyślać) osób. Perfekcyjne oko, krótki czas naświetlania, dobrze dobrana głębia ostrości, która pokazuje nie tylko rękawicę, ale i tłum czynią ze zdjęcia obraz bardzo emocjonalny. Ten, kto ogląda zdjęcie jest całym sobą na tamtym meczu, kibicując, by łapacz złapał piłkę, lub minął się z nią. Ostatnim zdjęciem, na którym chciałbym się dzisiaj skupić to zwycięzca w kategorii pojedynczego portretu. Brytyjska autorka, Laura Pannack stworzyła przejmujący portret anorektycznego, młodego chłopaka. Przejmujący, gdyż na zdjęciu autorka ujęła cierpienie chłopaka, pokazuje, że anoreksja to niszcząca nie tylko organizm, ale i psychikę choroba. Chłopak jest blady, chudy, ma zmiany na skórze, a do tego jest bardzo smutny, bez żadnej nadziei w oczach. Całość podkreśla niebieskie tło, które ochładza wszystko i potęguje pustkę. Jednocześnie, fotografka ukazuje w nim chłopięce, niewinne piękno, które byłoby z pewnością zauważone przez wiele osób, gdyby nie anoreksja. Głębia ostrości jednoznacznie kieruje nasz wzrok na analizowanie zniszczonej chorobą twarzy. Dobre, boczne oświetlenie świetnie modeluje ostre rysy twarzy, uwypuklając jej niezdrową chudość. To zdjęcie może bez problemu być przedstawiane na zajęciach walczących z anoreksją.

Ocenę pozostawiam Wam. Warto również obejrzeć inne zdjęcia, których nie umieściłem w tym krótkim tekście, gdyż na to potrzebna byłaby cała książka.

Marcin Rzońca